गॅस तुटवड्याच्या नावाखाली जनतेची लूट; वाढीव दराने काळ्या बाजारात सिलेंडर विक्री?

इंदापूर,दि १३

• जगभरात सुरू असलेल्या Hormuz Strait परिसरातील तणाव आणि Iran विरुद्ध Israel व United States यांच्यातील संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा बाजार अस्थिर झाला आहे. मध्यपूर्वेतील तणावामुळे समुद्री मार्गाने होणारी तेल व गॅसची वाहतूक धोक्यात आली असून त्याचा परिणाम अनेक देशांवर होत आहे.

जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेल व गॅस पुरवठा Hormuz Strait या सामुद्रधुनीतून होतो. या मार्गावर तणाव निर्माण झाल्यास जहाजांची वाहतूक अडथळ्यात येते आणि जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती झपाट्याने वाढतात. याच पार्श्वभूमीवर आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेल व एलपीजीच्या किमती वाढल्याचे चित्र दिसून येत आहे.

भारतासारख्या मोठ्या लोकसंख्येच्या देशासाठी ही परिस्थिती अधिक संवेदनशील आहे. कारण देशातील एलपीजी गॅसच्या एकूण गरजांपैकी सुमारे ६० टक्के गॅस आयातीद्वारे पूर्ण केला जातो. त्यामुळे जागतिक बाजारात किंमत वाढली की त्याचा थेट परिणाम देशांतर्गत बाजारावर होतो.

मात्र,सध्या देशात दिसत असलेली परिस्थिती ही केवळ आंतरराष्ट्रीय तणावामुळेच निर्माण झाली आहे का, असा प्रश्नही उपस्थित होऊ लागला आहे. अनेक ठिकाणी गॅसचा कृत्रिम तुटवडा निर्माण झाल्याच्या तक्रारी पुढे येत आहेत. काही व्यापाऱ्यांनी नियमबाह्य पद्धतीने गॅसचा साठा करून ठेवला असून बाजारात गॅस कमी असल्याची परिस्थिती जाणीवपूर्वक निर्माण केल्याचा आरोप केला जात आहे.

सध्या अनेक भागात गॅस सिलेंडर वाढीव दराने काळ्या बाजारात विकला जात असल्याचे चित्र दिसत आहे. या परिस्थितीत व्यापारी, काही वितरक आणि साठेबाज यांच्याकडून दुकानदार तसेच सामान्य ग्राहकांची आर्थिक लूट सुरू असल्याचा आरोप नागरिकांकडून होत आहे.

यापूर्वी COVID-19 काळातही अशीच परिस्थिती देशाने अनुभवली होती. त्या वेळी काही व्यापाऱ्यांनी औषधे, ऑक्सिजन सिलेंडर, सॅनिटायझर आणि जीवनावश्यक वस्तूंचा तुटवडा असल्याची परिस्थिती निर्माण करून त्यांची दुप्पट-तिप्पट दराने विक्री केली होती. त्या काळात अनेकांनी कोट्यवधी रुपयांचा नफा कमावल्याचे आरोप झाले होते.

सद्यस्थितीला पुन्हा एकदा त्याच पद्धतीचा डाव रचला जात असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय तणावाचे कारण पुढे करून देशांतर्गत बाजारात कृत्रिम तुटवडा निर्माण करून दर वाढवण्याचा प्रयत्न काही व्यापारी व कंपन्यांकडून होत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

या परिस्थितीत केंद्र व राज्य सरकारांनी तातडीने लक्ष घालून गॅस साठेबाजी, काळाबाजार आणि दरवाढ यावर कठोर कारवाई करण्याची मागणी सर्वसामान्य नागरिकांकडून होत आहे. अन्यथा आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीचा आधार घेत देशातीलच काही व्यापारी जनतेची आर्थिक लूट करत राहतील, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.